Bywgraffiad o Dilys Price OBE  Cyfarwyddwr a Sylfaenydd Touch Trust

Yn 2011 daeth Dilys yn Gymrawd UnLtd gyda gwobr o £5000 fel rhan o Gymrodoriaeth Gwobrau’r  Mileniwm ac fe’i gwahoddwyd i fod yn Aelod o’r Cyngor Dawns Cenedlaethol.

Gwŷs a Chyflwyniad o  Gymrodoriaeth  Anrhydeddus, Prifysgol Metropolitan Caerdydd, Mis Gorffennaf 2001 i Dilys Price, OBE; TC; B.Add. (Anrhyd); M.Add.

 Dyfyniad o’r Cyflwyniad

Ganed Dilys Price yn Aberdâr a’i magu yng Ngholeg y Beibl Abertawe , ble roedd ei thad yn arddwr yn y cartref hwn ar gyfer plant cenhadon a phlant Iddewig oedd yn ffoaduriaid o Almaen y Natsïaid.

Wedi cwblhau ei  haddysg uwchradd yn Ysgol y Coleg Beiblaidd fe’i derbyniwyd i astudio yng Nghanolfan enwog Symud a Dawns Laban yn Llundain. Fel myfyrwraig ifanc, cafodd yr anrhydedd o gael ei dysgu gan y meistr ei hunan ac mae ef wedi parhau i fod yn ddylanwad enfawr ar ei bywyd a’i gwaith. Fe seilir llawer o raglen Touch Trust Dilys ar ei egwyddorion a’i arferion..

Bu’n Diwtor Anghenion Arbennig a Dawns am nifer o flynyddoedd i Gymdeithas Brydeinig Darlithwyr ac Ymgynghorwyr Addysg Gorfforol, a Chadeiryddes Gweithgor Gymnasteg Amatur Prydain yn cynhyrchu Gwobrau Gymnasteg Hamdden ar gyfer Anghenion Arbennig. Yng Nghymru, trefnodd y gweithgareddau Olympaidd Arbennig cyntaf a Chlybiau Chwarae i Dyfu. Roedd yn aelod sefydlu Cymdeithas Chwaraeon Cymru ar gyfer Anghenion Arbennig ac roedd yn ymgynghorydd Gweithgareddau Symudiadau ar gyfer nifer o grwpiau anghenion arbennig.

Roedd Dilys bob amser yn canfod dulliau arloesol o gysylltu ac ymglymu eu myfyrwyr. Tra yn gweithio gyda phlant Yn Ysgol Arbennig Tŷ Gwyn anogodd y myfyrwyr i godi arian trwy drefnu digwyddiad Nen Blymio noddedig. Ymgymerodd y myfyrwyr â’r prosiect gyda brwdfrydedd nodweddiadol Cyncoed ond cyflwynasant ychwanegiad atodol newidiodd fywyd Dilys - fe fwcion nhw Dilys yn rhan o’r digwyddiad hefyd.  Cymerodd dilys ran yn ei naid barasiwt gyntaf a hithau’n 54 mlwydd oed - a hi nawr yw’r nenblymwraig hynaf yn y byd ac mae wedi cyflawni bron i 1100 naid - llawer ohonynt i godi arian ar gyfer ei hoff elusennau.

Stori Illinois

Yn aml medda athrawon ac arweinwyr ysbrydoledig weledigaeth fawr, creadigrwydd ac angerdd i ysbrydoli’r bobl o’u hamgylch  - ond nid bob amser y meddant fedrau trefniadaethol a chynllunio systematig ac effeithlon. Mae gennyf brofiad personol - daeth Dilys ynghlwm yn fawr ac elusen PVSH oedd yn canolbwyntio ar greu cyfleoedd campau ar gyfer pobl anabl ac roedd hi eisiau creu awyrgylch hwyluso cadeiriau olwyn yng Nghyncoed. Yr adeg honno roedd canolfan mwyaf blaenllaw y byd  yn y maes hwn yn Illinois. Gofynnodd Dilys i mi fynd gyda hi ar daith astudio ac ymchwiliol i helpu datblygu’r ddarpariaeth yng Nghymru ac os yn bosibl i sefydlu rhaglen gyfnewid myfyrwyr.

Hon fyddai fy nhaith gyntaf ar draws yr Iwerydd  felly cwblhaodd Dilys y trefniadau teithio a hedfan ac i ffwrdd â ni a hedfan  i Illinois. Pan gyrhaeddom gampws Prifysgol Talaith Illinois a cherdded o gwmpas ychydig troais at Dilys gan ddweud “ Ni welaf cymaint o ddefnyddwyr cadair olwyn ac roeddwn yn ei ddisgwyl - beth ydych chi’n ei feddwl?”  Roeddem ar y campws anghywir - fe ddylem fod ym Mhrifysgol Illinois oedd 60 milltir i ffwrdd!!! Does dim rhaid dweud ein bod wedi goresgyn y broblem a nawr mae Canolfan Chwaraeon Cymru ar gyfer yr Anabl yma yng Nghyncoed a bu rhaglen gyfnewid lwyddiannus rhyngom a Phrifysgol Talaith Illinois am bymtheg mlynedd.

Mae hi’n hollol glir i chi erbyn hyn bod Dilys wedi ceisio cynorthwyo ei phobl arbennig hi beth bynnag fo’u hanghenion- addysgol, chwaraeon neu yn syml i wella ansawdd bywyd. Wedi iddi ymddeol o APCC yn 1990 yr hyn roedd ganddi'r angerdd mwyaf amdano oedd creu “Canolfan Hapusrwydd” o wella bywydau'r plant gyda’r anableddau mwyaf difrifol yn ein cymdeithas trwy’r defnydd o gerddoriaeth, celf a therapi cyffwrdd.

Ganed Touch Trust 14 mlynedd yn ôl. Roedd Dilys a grŵp o’i ffrindiau yn anialwch Wadi Rum fel gwesteion Brenin Hussein o’r Iorddonen a defnyddiodd Dilys naid barasiwt dros yr anialwch i hysbysebu eu cynlluniau. Cawsant gyfweliadau radio, erthyglau papur newydd a hyd yn oed llythyr oddi wrth Swyddfa Frenhinol y Brenin yn dymuno’n dda iddynt ar y prosiect. Roedd yn gychwyn cyffrous  i’r hyn a fu’n daith hyd yn oed mwy cyffrous yn arwain at agoriad Touch Trust yma yng Nghanolfan y Mileniwm yn 2004.

Mae Dilys a’i thîm wedi sefydlu “Cadeirlan o Oleuni” ble maent yn darparu therapi cyffwrdd  hyfforddi eraill yn y rhaglen hon sy’n newid cymaint o fywydau.  Roedd cael ei lleoli ochr yn ochr â sefydliadau megis Opera Cenedlaethol Cymru a Chwmni Dawns Diversions yn llwyddiant gwirioneddol ac yn destament i egni a phenderfyniad Dilys.

Nid un i orffwys ar ei rhwyfau, mae Dilys yn parhau i ymgyrchu at bethau mwy a gwell. Gyda sesiynau rheolaidd Touch Trust yn cael eu cynnal pum niwrnod yr wythnos yn CMC ac yn ymestyn i sesiynau gyda’r nos ac ar y penwythnosau i gwrdd â’r galw, mae Dilys nawr yn sefydlu Canolfannau Rhagoriaeth Touch Trust led led Cymru yn cael eu cynnal gan staff wedi eu hyfforddi gan Touch Trust. Gofynnwyd i Dilys a’i thîm gyfrannu at sefydlu cyrsiau newydd mewn colegau addysg bellach yn y DU a thramor ac mae dirprwyaethau o mor bell i ffwrdd a Phanama a Tsiena wedi do di gwrdd â Dilys i ofyn ei chyngor ar sut i sefydlu canolfannau tebyg a sut i hyfforddi eu staff.

Nod pennaf Dilys yw sefydlu Canolfan Gymdeithasol a Choleg y Celfyddydau ar gyfer y rhai sy’n gadael ysgol yng Nghymru sydd yn awchu am amgylchedd addysgol a hamdden fwy ysgogol.

Ym mis Gorffennaf 2003 derbyniodd Dilys wobr OBE am Wasanaeth i’r Anabl.

Mae hi’n parhau i nen blymio yn rheolaidd. Mae hi yn eu galw yn “neidiau ar gyfer llawenydd” ac mae’r cyfan o arian a godir yn mynd i Touch Trust i ymestyn ansawdd bywyd ar gyfer mwy o bobl gydag anableddau difrifol.